Ακρωτηριασμένο, μα αθάνατο: Ο θρύλος του αντιτορπιλικού «Αδρίας» παραμένει ζωντανός 82 χρόνια μετά

Το «έπος του 1940», όπως και τα χρόνια της αντίστασης στη ναζιστική κατοχή, είναι γεμάτα από ηρωικές μάχες και πράξεις απαράμιλλου θάρρους και στρατιωτική ευφυίας.

Μία τέτοια στιγμή είναι χωρίς αμφιβολία η ιστορία του πλοίου που «αρνήθηκε να πεθάνει» -όπως χαρακτηριστικά μνημονεύεται. Του θρυλικού αντιτορπιλικού του Πολεμικού Ναυτικού που διέσχισε «ακρωτηριασμένο» το μισό Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, γράφοντας ένα απίστευτο κατόρθωμα στα ναυτικά χρονικά της Ελλάδας (και όχι μόνο).

Πιο συγκεκριμένα, πριν από λίγες ημέρες, στις 22 Οκτωβρίου 2025, συμπληρώθηκαν 82 χρόνια από την ημέρα που το αντιτορπιλικό «Αδρίας» (L-67), πραγματοποιώντας επιχειρήσεις με ένα ακόμη ελληνικό πολεμικό πλοίο και άλλα δύο συμμαχικά πλοία στα Δωδεκάνησα, χτύπησε πάνω σε γερμανική νάρκη ανοιχτά της Καλύμνου.

Το αποτέλεσμα ήταν να ανατιναχθεί όλο το πρωραίο του τμήμα και 21 μέλη του πληρώματος να χάσουν τη ζωή τους. Το πλοίο όμως ούτε βυθίστηκε, ούτε παραδόθηκε. «Λαβωμένο», χωρίς πλώρη, και κάτω από τις εντολές του ηρωικού κυβερνήτη του, του αντιπλοίαρχου Ιωάννη Τούμπα, κατάφερε να προσεγγίσει την απέναντι ακτή της Μικράς Ασίας, έχοντας διασχίσει μια άκρως επικίνδυνη ναυτική διαδρομή με πολυβολεία στα νησιά του Αιγαίου και με γερμανικά αεροπλάνα να πετούν στα Δωδεκάνησα.

Στη Μυκάλη, ο «Ανδίας» ««επούλωσε» τις πληγές του και μετά τις πρόχειρες επισκευές κατάφερε να επιτύχει ένα μίνιμουμ ποσοστό στεγανοποίησης που του επέτρεπε να μένει πάνω από το νερό. Στη συνέχεια, παρόλο που η εικόνα αλλά και η κατάστασή του έδειχνε απελπιστική, διέπλευσε το μισό Αιγαίο και όλη την ανατολική Μεσόγειο, κάνοντας ένα ταξίδι 720 μιλίων, για να φτάσει ανήμερα του Αγίου Νικολάου, στις 6 Δεκεμβρίου, περήφανο και «αδάμαστο» στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, όπου οι ελληνικές και συμμαχικές δυνάμεις του επιφύλαξαν μια αποθεωτική υποδοχή! Ήταν μια στιγμή που γράφτηκε στις χρυσές σελίδες της ελληνικής ναυτοσύνης και κατέστησε το πλοίο ένα σύμβολο ανδρείας και ηρωισμού.

Από την δραματική και συγχρόνως θριαμβική ιστορία του «Αδρία» μέχρι σήμερα έχουν γίνει δεκάδες εκδηλώσεις μνήμης σε όλη τη χώρα που κρατούν ζωντανό τον θρύλο και αναδεικνύουν το λαμπρό παράδειγμα τόλμης, ηρωισμού και επιδεξιότητας ενώ παράλληλα υμνούν την πανάρχαια, ελληνική ναυτοσύνη.

Το αντιτορπιλικό «Αδρίας» (L-67), τύπου Hunt III, ναυπηγήθηκε στη Βρετανία (και συγκεκριμένα στο Νιούκαστλ) ως HMS Border. Καθελκύστηκε το 1942 και παραχωρήθηκε στην Ελλάδα από τους Βρετανούς. Υπό τον αντιπλοίαρχο Ιωάννη Τούμπα, συμμετείχε σε αποστολές στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο, βυθίζοντας γερμανικά υποβρύχια και αντιμετωπίζοντας τορπιλακάτους στη Σικελία, πριν χτυπηθεί από τη νάρκη ανοιχτά της Καλύμνου, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Accolade» το 1943. Μετά την παραμονή του στην Αλεξάνδρεια και το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, επέστρεψε στην Ελλάδα, αλλά κρίθηκε ασύμφορη η πλήρης επισκευή του και παροπλίστηκε το 1945.

Ωστόσο, αυτό το κατόρθωμα θεωρείται ένα από τα πιο επικά περιστατικά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έμεινε για πάντα στην ιστορία ως «το πλοίο που αρνήθηκε να πεθάνει». Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι το όνομα «Αδρίας» δόθηκε στη συνέχεια και σε άλλα πλοία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Σήμερα, το όνομα φέρει η φρεγάτα «Αδρίας» (F-459).